Làm sao để hành trình chăm sóc người ung thư tại nhà bớt nặng nề hơn?

Nếu bạn có người thân đang điều trị ung thư chắc hẳn bạn sẽ hiểu cảm giác vừa thương vừa lo, lúc nào cũng sợ mình chăm chưa đủ tốt. Nhiều gia đình cứ nghĩ rằng chỉ cần lo thuốc men là xong nhưng thực tế dinh dưỡng, tâm lý và cả cách sinh hoạt hàng ngày mới chính là “chiếc chìa khóa” giúp người bệnh hồi phục tốt hơn.

Trong bài viết này, dinhduongchualanh.com muốn cùng bạn thủ thỉ về những điều tưởng nhỏ mà không hề nhỏ: chăm sóc người ung thư tại nhà thế nào để vừa nhẹ nhàng, vừa hiệu quả?

Vì sao chăm sóc tại nhà lại quan trọng đến vậy?

Ung thư không chỉ là bệnh của một người mà là câu chuyện của cả gia đình. Bác sĩ có thể kê toa, bệnh viện có thể điều trị nhưng phần lớn thời gian người bệnh vẫn sống, ăn, ngủ và chiến đấu ngay trong ngôi nhà của mình.

Người thân chuẩn bị bữa ăn nhẹ nhàng, giàu dưỡng chất cho bệnh nhân

Bạn thử nghĩ mà xem nếu ở nhà người bệnh được ăn ngon, được ngủ yên, được chia sẻ và động viên thì khi đến bệnh viện cơ thể họ đã có nền tảng sức khỏe tốt hơn nhiều. Ngược lại nếu về nhà mà chỉ quanh quẩn với lo âu, bỏ ăn, mất ngủ thì dù thuốc có tốt đến mấy sức lực cũng khó mà gượng dậy.

Ở nhà người bệnh được chủ động nhịp sống

Bạn cứ hình dung bệnh viện là nơi “đánh trận lớn” còn ngôi nhà chính là “hậu phương”. Một hậu phương yên ổn sẽ tiếp thêm rất nhiều sức cho người bệnh. Ở nhà họ có thể ăn lúc thấy dễ chịu nhất, ngủ theo khung giờ phù hợp, đi lại thong thả không áp lực.

Chỉ cần để ý một chút giảm mùi thức ăn khi nấu, bày đồ ăn trong bát nhỏ, mở bản nhạc họ thích tự nhiên bữa cơm đỡ “đáng sợ” hơn rất nhiều.

Tinh thần an ổn hơn

Người bệnh thường không nói ra nhưng họ sợ mùi thuốc sát trùng, sợ ánh đèn trắng lạnh lẽo. Về nhà chỉ cần nghe tiếng ấm đun nước, tiếng bước chân quen thuộc hay nhìn chiếc ghế cạnh cửa sổ cũng đã thấy an yên. Khi tinh thần thoải mái thì ăn uống tốt hơn, ngủ sâu hơn và sức đề kháng cũng theo đó mà tăng lên.

Dinh dưỡng cá nhân hóa

Ở nhà việc ăn uống linh hoạt hơn rất nhiều. Hôm buồn nôn bệnh nhân có thể chọn cháo yến mạch, súp bí đỏ, sữa hạt ấm. Hôm nhạt miệng thì thêm chút vị chua nhẹ, vài lá rau thơm.

Khoảnh khắc trò chuyện, cười đùa cùng người bệnh tạo cảm giác lạc quan

Ngay cả uống nước cũng không cần ép nhiều một lúc mà để bình nước nhỏ bên cạnh nhấp từng ngụm. Những điều nhỏ nhặt này lại quyết định người bệnh có duy trì cân nặng và sức lực được hay không.

Theo dõi sát sao hơn

Gia đình có thể ghi nhật ký hồi phục: hôm nay ăn được gì, cân nặng thế nào, ngủ lúc mấy giờ, có sốt hay không.

Chỉ cần thấy dấu hiệu bất thường như sốt kéo dài, tiêu chảy nhiều, đau tăng… thì gọi bác sĩ ngay. Việc theo dõi bệnh nhân đều đặn giúp xử lý kịp thời tránh các biến chứng lớn.

Tiết kiệm sức lực, chi phí đi lại

Mỗi lần di chuyển xa là một lần mệt nhất là sau hóa – xạ trị. Ở nhà người bệnh giữ sức cho việc quan trọng nhất: ăn, ngủ, vận động nhẹ và cười nhiều hơn mỗi ngày.

Những sai lầm nhiều gia đình thường mắc phải

Thật ra ai chăm cũng đều muốn tốt cho người bệnh, chỉ là đôi khi vô tình làm sai. Do vậy cần tránh những điều sau đây để quá trình điều trị bệnh K hiệu quả hơn bạn nhé:

Ép ăn quá mức

Nhiều người cứ nghĩ “ăn nhiều mới có sức” rồi năn nỉ thậm chí gắt gỏng để bệnh nhân cố nuốt. Nhưng bạn biết không điều này dễ làm họ sợ bữa ăn hơn là mong chờ. Ăn trở thành gánh nặng thay vì niềm vui.

Chỉ chú trọng thuốc mà quên dinh dưỡng

Người nhà có khi nghĩ “uống thuốc mới trị được bệnh ăn uống chỉ phụ thôi”. Nhưng sự thật là nếu cơ thể thiếu chất, sức đề kháng yếu đi thì thuốc cũng khó phát huy hết tác dụng.

Không lắng nghe cảm xúc của bệnh nhân

Ung thư không chỉ đau thể xác nó còn khiến người bệnh dễ cô đơn, dễ thấy mình trở thành gánh nặng. Nếu không có ai thật sự lắng nghe, họ sẽ càng khép kín và buồn bã hơn.

Tự ý cho dùng thêm thuốc nam, thuốc bắc

Nhiều gia đình sốt ruột tìm đủ cách nghe ai mách gì cũng cho bệnh nhân uống. Nhưng điều này đôi khi phản tác dụng vì thuốc nam, tây y có thể tương tác khiến bệnh nhân mệt mỏi hơn.

Vậy chăm sóc thế nào mới đúng cách?

Chăm sóc người ung thư tại nhà không có nghĩa là phải làm điều gì quá lớn lao mà bạn cần tập trung vào những thói quen nhỏ nhưng đúng cách như:

1. Ăn uống thế nào để cơ thể có sức?

Bạn hãy tưởng tượng cơ thể người bệnh giống như một cỗ máy đã yếu giờ cần “nhiên liệu” thật nhẹ nhàng mà vẫn đủ chất để tiếp tục hoạt động.

• Hãy chia nhỏ bữa ăn thay vì 3 bữa to. Ăn 5 – 6 bữa nhỏ sẽ dễ hấp thu và không gây áp lực.
• Ưu tiên món mềm, dễ tiêu như cháo yến mạch, súp rau củ, khoai nghiền, cá hấp.
• Đừng quên protein từ trứng, cá hồi, ức gà, đậu phụ… giúp giữ cơ và phục hồi.
• Trái cây ít ngọt, rau xanh là nguồn vitamin, chất xơ tự nhiên.
• Hạn chế đồ chiên rán, thực phẩm chế biến sẵn, nước ngọt, rượu bia.

Thay vì ép bệnh nhân ăn thật nhiều hãy để bữa ăn trở thành giây phút thoải mái. Có thể cùng ngồi ăn, bật một bài nhạc nhẹ để người bệnh thấy bữa cơm là niềm vui chứ không phải cuộc chiến.

2. Tinh thần cũng cần được chăm sóc

Người bệnh ung thư thường trải qua nhiều cảm xúc: sợ hãi, tức giận, buồn bã, thậm chí tuyệt vọng. Và bạn biết điều họ cần nhất là gì không? Chính là sự lắng nghe.

•  Hãy để họ được khóc nếu muốn đừng vội nói “đừng buồn nữa”.
• Đôi khi chỉ cần bạn ngồi bên cạnh nắm tay là đủ.
• Khuyến khích họ tham gia vào các quyết định điều trị thay vì quyết định thay.
• Tìm những niềm vui nhỏ: cùng xem bộ phim họ thích, nghe một bản nhạc xưa hay đơn giản là kể chuyện hàng xóm hôm nay có gì vui.

Những điều nhỏ bé đó có sức mạnh lớn hơn bạn tưởng. Vì tinh thần lạc quan chính là liều thuốc vô giá.

3. Vận động nhẹ đừng để cơ thể “ngủ quên”

Nhiều người sợ bệnh nhân mệt nên bắt nằm suốt nhưng thật ra vận động nhẹ sẽ giúp họ khỏe hơn. Chỉ vài phút mỗi ngày thôi cũng cải thiện tuần hoàn, giấc ngủ và cả tâm trạng. Có thể bắt đầu từ các hoạt động nhẹ nhàng như:

• Đi bộ vài vòng trong sân.
• Tập thở sâu cùng yoga nhẹ.
• Vươn vai, xoay khớp nhẹ nhàng trên giường.

Bệnh nhân tập hít thở hoặc đi bộ nhẹ nhàng trong vườn cùng gia đình

4. Theo dõi sức khỏe thường xuyên

Hãy ghi lại cân nặng, giấc ngủ, mức độ ăn uống. Nếu người bệnh có triệu chứng bất thường như sốt, khó thở, đau nhiều hãy báo bác sĩ ngay và tuân thủ lịch tái khám. Việc này giúp bác sĩ có đủ thông tin để điều chỉnh kịp thời không để bệnh nhân chịu thiệt.

Khi bữa ăn chưa đủ thì làm thế nào?

Có những ngày bạn nấu đủ món mà người thân vẫn “không nuốt nổi”. Không phải vì kén chọn đâu mà do tác dụng phụ làm vị giác thay đổi miệng khô, buồn nôn, mệt lả. Những lúc như thế các sản phẩm hỗ trợ dinh dưỡng giống như “cái cầu nhỏ” bắc qua quãng khó khăn giúp cơ thể có thêm nhiên liệu để hồi sức.

Khi nào nên cân nhắc sản phẩm hỗ trợ?

Bạn có thể nghĩ đến việc bổ sung cho bệnh nhân khi thấy vài dấu hiệu này lặp lại: ăn rất ít trong nhiều ngày, sụt cân nhanh, táo bón/tiêu chảy kéo dài do chế độ ăn bị bó hẹp, mệt mỏi sau đợt truyền khiến người bệnh không đủ sức chuẩn bị hoặc ăn trọn một bữa.

Lúc ấy mình thêm một “bữa nhỏ” dạng lỏng hoặc bán lỏng, dễ uống, dễ tiêu đủ để cơ thể có cái mà “đốt”. Và bạn có thể tham khảo một số sản phẩm giàu dinh dưỡng, an toàn, lành tính dưới đây nhé

Nutri OPT  dinh dưỡng cân bằng, nhẹ bụng, tiện dùng

Những sáng miệng đắng, bụng lạt thì 1 ly Nutri OPT có thể làm “bữa phụ cứu cánh”. Ưu điểm khi sử dụng sản phẩm là: pha nhanh, dễ uống, không ngấy, bụng êm. Nhờ có chất xơ hòa tan nên đường ruột dễ chịu hơn, các vitamin và khoáng giúp người bệnh đỡ rã rời, tỉnh táo hơn để ăn tiếp vào bữa sau.

Bạn có thể cho bệnh nhân dùng sau bữa chính từ 1 – 2 giờ hoặc thay cho một bữa phụ giữa sáng/giữa chiều. Hôm nào ăn kém thì dùng như bữa chính “tạm thời” rồi đến tối ăn bổ sung món mềm.

Cao Đông Trùng tinh chất Curcumin  

Với người hay mệt mỏi, uể oải, tiêu hóa kém nhạy thì sản phẩm Cao Đông Trùng tinh chất Curcumin là lựa chọn nhiều gia đình tin dùng. Nhiều bệnh nhân phản hồi rằng sau khi sử dụng cơ thể ít nhức mỏi, bụng êm hơn nên cũng ăn uống ngon miệng hơn.

Bạn có thể cho bệnh nhân dùng sản phẩm sau ăn để êm dạ; ngày nào mệt nhiều thì mình ưu tiên bữa nhẹ, nghỉ ngơi, uống đủ nước rồi mới dùng cao để cơ thể hấp thu tốt.  

Fucoidan EX và Fucoidan KenGen

Fucoidan EX và Fucoidan KenGen nổi bật với công dụng hỗ trợ miễn dịch và bảo vệ tế bào lành. Trong và sau các đợt hóa – xạ trị cơ thể giống như chạy marathon vậy có thêm “lá chắn” này người bệnh thường cảm thấy vững tin hơn. 

Cách dùng tốt nhất vẫn là theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất duy trì đều đặn thay vì “hứng lên mới dùng”. Nếu bệnh nhân đang dùng nhiều thuốc bạn hãy ghi ra danh sách, mang theo hỏi bác sĩ trong lần tái khám kế tiếp vừa an toàn, vừa yên tâm.

Bạn thấy đấy chăm sóc người ung thư tại nhà không phải lúc nào cũng cần đến những điều quá lớn lao. Chỉ cần bạn quan tâm đến từng bữa ăn, lắng nghe cảm xúc cùng họ vận động nhẹ nhàng và bổ sung dinh dưỡng hợp lý thì hành trình sẽ trở nên dễ thở hơn rất nhiều.

Ung thư vốn là hành trình đầy thử thách nhưng nếu có tình yêu thương và sự đồng hành người bệnh sẽ không bao giờ cảm thấy mình chiến đấu một mình. Hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline 0943.133.155 – 0989.727.758 nếu bạn cần tư vấn về một chế độ dinh dưỡng cân bằng hay lịch sinh hoạt phù hợp với bệnh nhân ung thư nhé.