Bệnh nhân ung thư khi nào phải cấp cứu? 7 dấu hiệu nguy hiểm

“Em không biết đã đến mức phải đưa đi viện chưa…” – nỗi lo thường trực của người chăm sóc

Rất nhiều người chăm bệnh nhân ung thư từng rơi vào tình huống như thế này: bệnh nhân than mệt, hơi sốt hoặc nói “khó thở quá” nhưng rồi chỉ nằm nghỉ, uống thuốc rồi chờ. Một phần vì sợ làm phiền bác sĩ, một phần vì không biết tình trạng đó có thật sự nguy hiểm không. Đến khi quyết định đưa đi viện thì người thân đã kiệt sức thậm chí nhập viện trong tình trạng nặng.

Thật ra cảm giác hoang mang ấy là điều rất tự nhiên. Không ai sinh ra đã biết chăm bệnh nhân ung thư. Nhưng điều quan trọng là người chăm cần biết nhận ra những dấu hiệu nguy hiểm, những tín hiệu “đỏ” cho thấy cơ thể người bệnh đang gặp vấn đề cấp bách và cần được đưa đi cấp cứu ngay, không chờ đợi.

Vì sao người chăm bệnh nhân ung thư cần nhận biết sớm dấu hiệu nguy hiểm?

Với người bình thường một cơn sốt hay đau bụng có thể theo dõi thêm. Nhưng với người ung thư chỉ một ngày chậm trễ đôi khi lại tạo nên khác biệt lớn.

Cơ thể bệnh nhân ung thư yếu hơn, phản ứng nhanh hơn

Hệ miễn dịch của người ung thư thường bị suy giảm do hóa trị, xạ trị hoặc chính khối u gây ra. Một vết loét nhỏ hay một cơn sốt nhẹ cũng có thể trở thành nhiễm trùng nặng nếu không được can thiệp sớm. Cơ thể vốn đã yếu nên mọi phản ứng đều diễn ra nhanh hơn, mạnh hơn và khó kiểm soát hơn.

Nhiều loại thuốc điều trị làm “mờ” triệu chứng

Các loại thuốc giảm đau, corticoid hay thuốc an thần giúp người bệnh dễ chịu hơn nhưng cũng khiến các dấu hiệu nguy hiểm bị che lấp. Có người vẫn ăn uống bình thường dù đang nhiễm trùng nặng vì thuốc làm hạ sốt tạm thời. Bởi vậy việc quan sát kỹ những thay đổi nhỏ trong dáng đi, hơi thở, ánh mắt, da, giọng nói là điều người chăm cần chú ý mỗi ngày.

Người chăm đỡ bệnh nhân ngồi dậy nhẹ nhàng, quan sát dấu hiệu khó thở và sốt

Quyết định đi cấp cứu kịp thời có thể cứu mạng

Trong nhiều tình huống chỉ cần đưa bệnh nhân đến viện sớm 2-3 tiếng là đã đủ thời gian để bác sĩ xử lý kịp. Một người chăm bình tĩnh, quan sát tốt và hành động nhanh sẽ là “cánh tay nối dài” của bác sĩ giúp người thân vượt qua những cơn nguy cấp mà không tổn hại thêm.

7 dấu hiệu ở bệnh nhân ung thư không được chần chừ – cần nghĩ đến cấp cứu ngay

Mỗi cơ thể là khác nhau nhưng có 7 dấu hiệu mà nếu xuất hiện, bạn tuyệt đối không nên đợi “xem thêm một đêm nữa”. Đó là lúc cần hành động.

1. Sốt cao không hạ, hoặc sốt kèm rét run, lờ đờ

Người ung thư rất dễ nhiễm trùng, đặc biệt là khi đang hóa trị, giảm bạch cầu. Nếu bệnh nhân sốt trên 38,5°C, kèm rét run, lừ đừ, không tỉnh táo, hoặc môi tái nhợt – đó có thể là dấu hiệu nhiễm khuẩn huyết.

Dù chỉ là “sốt nhẹ” nhưng kéo dài trên 24 giờ mà không đỡ, người chăm vẫn nên đưa đi viện để xét nghiệm máu và kiểm tra.

2. Khó thở, thở nhanh, hụt hơi, môi tím tái

Nếu người bệnh nói không ra hơi, thở nhanh phải ngồi mới thở được hoặc thở gấp khi đi lại nhẹ. Đây là dấu hiệu cảnh báo sớm của tràn dịch màng phổi, thiếu máu nặng hoặc suy hô hấp.

Khi thấy bệnh nhân mím môi, dùng cơ cổ để thở hoặc lồng ngực nhấp nhô bất thường đừng đợi. Gọi ngay cấp cứu hoặc đưa đến cơ sở gần nhất.

3. Đau ngực, tim đập nhanh, choáng váng, vã mồ hôi

Đau ngực đột ngột cảm giác bị bó chặt ở giữa ngực kèm khó thở, vã mồ hôi, buồn nôn có thể là biểu hiện của rối loạn nhịp tim, thuyên tắc phổi hoặc nhồi máu cơ tim tình huống khẩn cấp, cần xử lý trong “giờ vàng”. Đừng tự cho rằng “chắc do mệt” hay “thiếu máu” bởi ở người ung thư, mạch máu và tim đã yếu hơn bình thường.

Sự kiên nhẫn, yêu thương và hy vọng trong hành trình chữa lành rất quan trọng

4. Đau đầu dữ dội, lú lẫn, khó nói hoặc yếu nửa người

Nếu bệnh nhân đột ngột than đau đầu dữ dội, nói khó, nhìn không rõ, miệng méo, yếu một bên tay hoặc chân – hãy đưa đi cấp cứu ngay lập tức.

Đó có thể là dấu hiệu xuất huyết não, di căn não hoặc rối loạn điện giải cấp tính. Không được chờ đợi “xem có đỡ không”, vì mỗi phút trôi qua đều làm tăng nguy cơ tổn thương não không hồi phục.

5. Nôn ói liên tục, không ăn uống được, dấu hiệu mất nước

Người bệnh nôn nhiều, không giữ được nước hay thức ăn, môi khô, tiểu ít, mệt lả  rất dễ rơi vào tình trạng mất nước và rối loạn điện giải cấp.

Nếu kèm sốt, tiêu chảy hoặc đang dùng thuốc hóa trị đây có thể là phản ứng phụ nặng. Khi đó việc cố “bù nước ở nhà” không hiệu quả bệnh nhân cần được truyền dịch và kiểm tra điện giải tại bệnh viện.

6. Chảy máu bất thường: ho ra máu, nôn ra máu, đi ngoài ra máu hoặc chảy máu không cầm

Bất kỳ tình huống nào có máu tươi hoặc máu đen trong phân, nước bọt, chất nôn đều là dấu hiệu nguy cấp. Ở người ung thư nguyên nhân có thể do giảm tiểu cầu, loét dạ dày, khối u vỡ hoặc rối loạn đông máu. Không tự ý uống thuốc cầm máu tại nhà vì có thể làm che mất triệu chứng mà không xử lý được gốc rễ.

7. Bụng chướng nhanh, đau quặn, không đánh hơi hoặc đi ngoài được

Nếu bụng bệnh nhân chướng căng, sờ cứng, đau nhiều kèm nôn liên tục hoặc không đi tiêu. Đó có thể là dấu hiệu tắc ruột hoặc thủng ruột đặc biệt thường gặp ở người sau mổ đại trực tràng hoặc đang xạ trị vùng bụng.
Tình trạng này rất nguy hiểm có thể gây viêm phúc mạc chỉ trong vài giờ. Không xoa dầu, không chườm nóng, mà cần đưa đi cấp cứu ngay.

Nếu chưa thể đến bệnh viện ngay: người chăm cần làm gì để giữ an toàn cho bệnh nhân?

Khi chưa đến nơi vài việc nhỏ nhưng đúng cách sẽ giúp bệnh nhân ổn định hơn tránh nguy cơ nặng lên trên đường đi:

Giữ bình tĩnh, trấn an bệnh nhân

Người bệnh sẽ nhìn vào bạn để “đọc” mức độ nguy hiểm. Dù trong lòng lo bạn vẫn cần nói chậm, động viên nhẹ: “Mình sắp đến viện rồi, có bác sĩ giúp liền nhé.” Sự bình tĩnh của bạn có thể giúp họ giữ nhịp thở đều hơn đặc biệt khi họ đang hoảng sợ, khó thở hoặc đau nhiều.

Chuẩn bị sẵn hồ sơ, thuốc và ghi lại diễn tiến triệu chứng

Trước khi đi, hãy mang theo sổ khám, toa thuốc, các kết quả xét nghiệm gần nhất. Nếu có thể ghi nhanh lại: sốt từ mấy giờ, nôn bao nhiêu lần, có đi tiểu không, có chảy máu hay không. Những thông tin nhỏ này giúp bác sĩ xử lý nhanh và chính xác hơn rất nhiều.

Chăm lại cơ thể sau những lần cấp cứu, điều người chăm thường hay quên

Sau một lần cấp cứu cả bệnh nhân lẫn người chăm đều kiệt sức. Cơ thể thì cần dinh dưỡng còn tâm trí thì cần được chữa lành. Đây là giai đoạn quan trọng để phục hồi thể lực và tinh thần, tránh những lần cấp cứu tiếp theo.

Để cơ thể hồi phục bằng bữa ăn mềm, đủ chất, dễ tiêu

Sau cơn nguy cấp hệ tiêu hóa của người bệnh thường yếu hơn nhiều. Đừng vội ép họ ăn như trước. Hãy bắt đầu từ những món mềm, ấm, dễ nuốt như cháo bí đỏ, súp rau củ, sữa hạt hoặc sinh tố nhẹ.

Khi sức ăn dần trở lại có thể bổ sung thêm dinh dưỡng lỏng hoặc bán lỏng để cơ thể hấp thu dễ hơn. Điều này giúp người bệnh có năng lượng để hồi phục, giảm nguy cơ kiệt sức và tái phát biến chứng.

Bữa ăn mềm, ấm giúp bệnh nhân sau cấp cứu dễ tiêu hóa, lấy lại năng lượng và phục hồi thể lực

Gợi ý: Sau cấp cứu, nhiều người vẫn còn mệt, ăn kém, ruột yếu. Khi ấy, các nguồn dinh dưỡng dễ hấp thu như Nutri OPT hoặc Cao Đông Trùng tinh chất Curcumin có thể giúp cơ thể được nuôi dưỡng lại một cách nhẹ nhàng, không gây đầy bụng hay khó tiêu.
Nutri OPT giàu Fucoidan, Cordycepin, Curcumin nano và Beta-glucan – giúp giảm viêm, phục hồi mô tổn thương, hỗ trợ miễn dịch. Dạng bột mịn dễ uống, phù hợp dùng song song cùng bữa ăn mềm.

Người chăm cũng cần nghỉ ngơi vì không ai có thể gồng mãi

Cảm giác “phải luôn mạnh mẽ” khiến nhiều người chăm quên mất rằng mình cũng có giới hạn. Thức đêm nhiều, ăn uống thất thường, luôn trong tình trạng cảnh giác  lâu dần dẫn đến kiệt sức và căng thẳng kéo dài.

Nếu bạn đang chăm người thân bị ung thư hãy chia sẻ việc với người khác khi có thể. Một giấc ngủ trọn vẹn, một bữa ăn tử tế, hay chỉ 15 phút ngồi yên thở sâu đều là cách bạn hồi sức cho chính mình.

Hãy nhớ bạn không thể chăm người khác thật tốt nếu bản thân mình đã cạn kiệt. Giữ cho mình bình an và đủ năng lượng cũng chính là cách yêu thương người thân một cách bền vững nhất.

Kết luận: Tốt nhất là không bao giờ phải cấp cứu  nhưng nếu cần, bạn đã biết mình phải làm gì

Không ai muốn người thân phải rơi vào cảnh cấp cứu. Nhưng nếu điều đó xảy ra bạn đã biết khi nào cần hành động và quan trọng hơn: bạn đã chuẩn bị tâm thế để không hoảng sợ. Hãy ghi nhớ 7 dấu hiệu “đỏ” ấy sốt không hạ, khó thở, đau ngực, lú lẫn, nôn ói liên tục, chảy máu bất thường, bụng chướng đau vì nhận biết sớm chính là cách bạn bảo vệ người thân. Và sau những lần khó khăn đừng quên rằng cơ thể vẫn có khả năng hồi phục kỳ diệu nếu được nuôi dưỡng đúng cách, nghỉ ngơi đủ và được yêu thương mỗi ngày.

Nếu bạn cần được hướng dẫn cụ thể về chế độ ăn, cách phục hồi thể lực hay hỗ trợ dinh dưỡng sau điều trị, hãy liên hệ Dinh Dưỡng Chữa Lành qua hotline 0943.133.155 – 0989.727.758. Chúng tôi luôn đồng hành cùng bạn bằng kiến thức khoa học, sự thấu hiểu và lòng nhân ái.